Als ouders heb je dit waarschijnlijk duizend keer eerder gehoord: Slaap is alfa en omega voor het welzijn, de ontwikkeling en de gezondheid van je kind. Het is ook niet te ontkennen, dat slaap belangrijk is. Maar hoe zorg je ervoor dat je kind goed slaapt – en kun je überhaupt een routine veranderen, als die eenmaal is vastgesteld?
Het goede nieuws is dat je heel eenvoudig veel kleine dingen kunt doen, zodat je kind goed slaapt en dat je de routine ook kunt veranderen, zelfs als je misschien al een ongewenste routine hebt.
Veel plezier!
Het draait allemaal om routines
Een kind heeft behoefte aan veiligheid en routines. Vooral de routines rond bedtijd zorgen ervoor dat je kind gemakkelijker in slaap valt, omdat de dingen die moeten gebeuren veilig en vertrouwd zijn.
Als ouders maak je soms 'hupsakee-oplossingen', omdat je alles wilt doen om je kind een goede en veilige nachtrust te geven, maar sommige van deze routines kunnen ongewenst zijn – zowel voor jullie als voor je kind. Gelukkig zijn ze echter te veranderen, het vereist slechts een beetje focus en wat tijd.
Onze vijf beste tips voor een succesvolle bedtijdroutine zijn:
- Ontwikkel een vaste routine – en pas deze aan op je baby
- Maak de nacht saai – het is tijd om te slapen, niet om te spelen
- Neem een pauze van het in bed leggen, als de baby niet moe is
- Maak het veilig om zelf in slaap te vallen
- Laat de bedtijdroutine zich ontwikkelen met je kind
Lees meer over de 5 tips hieronder:
1. Ontwikkel een vaste routine – en pas deze aan op je baby
Wanneer jullie de bedtijdroutine samenstellen op basis van de routines van je kind, zal het automatisch een meer ontspannen avond voor jullie beiden worden. Dit betekent niet dat je kind de bedtijdroutine bepaalt. Integendeel. Het betekent simpelweg dat er in de bedtijdroutine rekening is gehouden met wat je kind verkiest. Als het veiliger voelt om pyjama aan te trekken voordat jullie de tanden poetsen, zorg er dan voor dat dit deel uitmaakt van de bedtijdroutine. Op sommige dagen kan het ook zijn dat de bedtijdroutine iets eerder of later moet beginnen, afhankelijk van of je kind moe is of niet.
2. Maak de nacht saai – het is tijd om te slapen, niet om te spelen
Over het algemeen gaat het erom een rustige avond te creëren, waarbij er niet veel anders gebeurt dan dat het tijd is om naar bed te gaan. Op die manier voelt je kind niet dat het iets mist en zal het gemakkelijker accepteren dat het naar bed moet en zich overgeven aan de slaap. Zorg er daarom voor dat de nacht saai is thuis. Als er getroost, gevoed of verschoond moet worden, doe dat dan zo rustig en met zo weinig mogelijk licht als mogelijk is.
3. Neem een pauze van het in bed leggen, als de baby niet moe is
Het is ook geen schande om de bedtijdroutine tijdelijk te onderbreken, als je kind helemaal geen rust kan vinden. Sommige dagen is je kind gewoon niet moe als het tijd is om naar bed te gaan. In die gevallen kun je veel stress vermijden door niet te forceren om het bedritueel uit te voeren. Het kan veel langer duren als je kind oververmoeid en verdrietig raakt, dan als je het bedritueel uitstelt totdat je kind rustiger en klaar is om te slapen. Je kunt het eventueel opsplitsen, zodat je je voorbereidt om naar bed te gaan – pyjama aantrekken en tanden poetsen, maar wacht met het laatste deel, namelijk het in bed leggen.
Als de bedtijdroutine wordt doorgezet, terwijl je kind niet moe is of verdrietig is, kan dit in sommige gevallen ertoe leiden dat het eng of onveilig aanvoelt om te slapen, en jullie zullen daardoor nog meer moeite hebben om in de toekomst je kind in bed te leggen.
Voorkom dat je kind keuzes moet maken. Te veel nadenken houdt de hersenen actief en onderbreekt tegelijkertijd de bedtijdroutine. In plaats van te vragen of het konijnenknuffel mee naar bed moet, meld je dat de konijnenknuffel nu komt. Enkele keuzes kunnen echter een goed en gezellig onderdeel van de bedtijdroutine zijn: namelijk de keuze van een slaapliedje of een bedtijdverhaal. Als je kind moeite heeft met het overzicht van de keuze, kun je drie boeken kiezen waaruit gekozen kan worden.
4. Maak het veilig om zelf in slaap te vallen
Als je kind moet leren om in zijn of haar eigen kamer te slapen, zorg er dan voor dat je dichtbij bent en vaak even binnenkomt bij je kind. Laat je kind weten dat je er nog steeds bent door ook een beetje geluid te maken vanuit de andere kamers. Dit kun je doen door elke 5-7 minuten de kamer binnen te gaan. Vermijd het aansteken van het licht, maar aai in plaats daarvan je kind op de wang of buik. Ga snel weer naar buiten zodat je kind niet gewend raakt aan jouw aanwezigheid. Op deze manier leert je kind dat je de kamer kunt verlaten zonder hem of haar alleen te laten, en tegelijkertijd raakt je kind gewend aan een beetje geluid in de rest van het huis.
5. Laat de bedtijdroutine zich ontwikkelen met je kind
Er gebeurt veel met de ontwikkeling van je kind in de eerste zes maanden. De eerste maand vervaagt een beetje de grens tussen dag en nacht – borstvoeding en verzorging, maar daarna beginnen jullie en de baby langzaam routines en gewoontes te krijgen. Dit is ook het moment waarop de persoonlijkheid begint te verschijnen. Daarom kan het nodig zijn om de routine een beetje aan te passen. Misschien heeft de baby behoefte aan meer korte dutjes of om langer 's nachts te slapen – misschien zijn er andere kleine aanpassingen nodig. Door de kleine veranderingen in de ontwikkeling van je kind op te nemen, worden ze langzaam onderdeel van jullie routine en hoef je niet veel drastische veranderingen door te voeren wanneer je kind zich te veel heeft ontwikkeld.
Bonustip: Zo herstel je een 'scheve' routine
Ten eerste moeten jullie onthouden dat het nooit te laat is om een gewoonte te veranderen. Alle gewoontes kunnen worden veranderd met volharding en tijd. Helaas zijn dat twee dingen die ouders vaak missen. Het kan echter de moeite waard zijn om te investeren in goede gewoontes, omdat deze zorgen voor betere – en hopelijk – langere slaap voor zowel jullie als jullie kind.
De eerste stap is om de gewoonte of gewoonten te identificeren die jullie ongewenst vinden. Vergeet niet dat als de gewoonte heel goed werkt voor jullie en jullie kind, het niet noodzakelijk iets is dat jullie moeten veranderen.
De volgende stap is om een oplossing te vinden voor het probleem waar jullie op zijn gewezen. Als het kind bijvoorbeeld altijd huilt als jullie de kamer verlaten, kan het zijn dat jullie tijd moeten besteden aan het terugkomen in de kamer, meerdere keren nadat jullie het kind in bed hebben gelegd. In het begin moeten jullie slechts een paar minuten wegblijven, maar later kunnen jullie geleidelijk aan langer wegblijven. Jullie kunnen ook proberen de eetgewoonten van het kind te veranderen, als het bijvoorbeeld vaak 's nachts wakker wordt en graag wat wil drinken.
Deze stap vereist veel geduld, omdat het tot 30 dagen kan duren voordat het een onderdeel van de routine wordt. Aan de andere kant wordt alles geleidelijk aan gemakkelijker, omdat het kind zich steeds meer aanpast aan de nieuwe routine als een gewoonte.
Last but not least is het belangrijk dat jullie jezelf nooit de schuld geven dat jullie een ongewenste gewoonte hebben ingevoerd. Gebruik in plaats daarvan de energie om de gewoonte te veranderen in iets meer wenselijks – dat zullen zowel jullie als jullie kind op de lange termijn veel gelukkiger maken.
